Li gorî rapora nûçegihanê çandî yê Ajansa Navneteweyî ya Ehl-ul Beytê (s.x)— ABNA -Hükûmeta Îsraîlê duh li civîneke taybet a ku li bajarê Qiryat Şemûna hat lidarxistin, mijara nûkirina vê bajarî û bajarokên ku wekî “Xeta Rûbirûbûnê” li ser sînorê bi Libnanê tên zanîn, nîqaş kirin. Ev civîn di demekê de hat lidarxistin ku nerîna rexnegiran ji aliyê niştecihên bakur û rayedarên herêmî, bi taybetî li Qiryat Şemûna, zêde dibe; li wir nêzîkî 30% ji niştecihên wê, piştî nêzî du salan ji valakirinê ji ber şerê bi Libnanê, hîn nehatine malên xwe.

Ev rewş bû sedema hilweşîna berfireh a aboriya herêmî û xirabûna qeyrana darayî ya şaredariya Qiryat Şemûna; qeyranek ku ligel kêmbûna berhevkirî û lawaziya rêveberiyê ya vê saziyê, rasterast bandor li ser şiyana wê ya ji bo birêvebirina projeyên nûkirin û vegerandinê kiriye.

Li hemberî vê rastiyê, atmosferê hêrs û nerazîbûnê di hundirê hikûmetê de heye; hêrsek ji têkçûna hewldanên ji bo alîkariya vê bajarî û her weha hesta hin rayedaran ku Qiryat Şemûna ketiye rola qurbaniyê û nizanîbûye çawa ji xwe re alîkarî bike. Digel vê yekê, hejmarek ji berpirsên hikûmetê, bi taybetî di Wezareta Darayî de, gumanên xwe li ser çarenûsa dawî ya mîqdara ku wekî tazmînat hatine dayîn, anîne ziman.

Di vê navberê de, beşek mezin ji berpirsiyariya rewşa heyî tê spartin “Avihay Stern” şaredarê niha yê Qiryat Şemûna, di nav de xeletiya wî ya mezin a vexwendina niştecihan ku piştî dawiya valakirinê tavilê venegerin. Li gorî rexnegiran, ev gazî peyamek lawaziyê şand û yek ji sedemên sereke yên ku 30% ji niştecihên Qiryat Şemûna heta îro venegeriyan e. Ev mijar ligel têkçûna pêvajoya valakirinê bi xwe qewimî; bi awayekî ku 93% ji gelê bajêr zêdetirî 500 rojan (û gelek ji 600 rojan) hatin veguheztin zêdetirî 200 cîhên cihêreng. Wekî encam, avahiya civakî parçabû, civak belav bû û şaredariya Qiryat Şemûna kontrola xwe ya li ser têkiliya domdar bi niştecihan re ji dest da.

Di vê derbarê de, Profesor “Tali Hatuka” dibêje: “Tu tomar tune ku bajarek bi vê dirêjahiya demê û bi vê hejmara xalên cihê bi awayekî temamî were valakirin.” Ew vê pêvajoyê weke trajediyekê binav dike ku bajarê Qiryat Şemûna hilweşand û rewşa wî bajarî wekî bajarokek ku felaketeke mezin derbas kiriye, danî.

Digel van rexneyên li ser rêveberiya herêmî, “Binyamin Netanyahu” Serokwezîrê Îsraîlê, di destpêka civînê de tekez kir ku hikûmeta wî dê vê herêmê û niştecihên wê paşguh neke. Wî got: “Hikûmet ne tenê pabendî pêşvebirina bakur e, lê her weha erkê xwe dibîne ku ewlekariya niştecihan garantî bike (…) Em bi domdarî û di wextê rastîn de li dijî her gefekê radiwestin û em ê heman rêyê bidomînin.”

Piştre, hikûmeta Îsraîlê bi projeyek ji bo nûkirin û xurtkirina mezinbûna nifûsê li herêmên Qiryat Şemûna, Şlomî û El-Metlehê li hev kir. Ev proje tê de bû: dayîna alîkariyên darayî ji bo xurtkirina vexwarina herêmî û piştgiriya ji karsazan, veqandina budceyê ji bo xanî û cazîbkirina ciwanan, piştgiriya ji bo meaşê karmendên beşên teknolojîya pêşketî û pîşesaziyên pêşketî, û pêşxistina herêmên pîşesaziyê. Herwiha, di vê projeyê de sazkirina navenda acilên bijîşkî û klînîkên pispor li Qiryat Şemûna, lêkolîna îmkanên destpêkirina firînên birêkûpêk ji vê bajarokê bakur ber bi navenda erdên dagîrkirî, û cîbicîkirina projeya girêdana wê bi Zanîngeha Tel Hayê û veguheztina Qiryat Şemûna bo bajarekî zanîngehî jî hatine plan kirin.

Lêbelê, hejmarek ji serokên konseya herêmî û niştecihên bakurê Îsraîlê li ser asta bersivdana hikûmetê ji bo qeyrana heyî guman nîşan dan û bawer dikin ku piştgiriyên sembolîk êdî bes nînin. Ji wan, testa rastîn di hûrguliyên wekî mecbûrbûna biryaran, zelaliya hejmaran, demjimêrên diyarkirî, dabeşkirina berpirsiyariyan di navbera wezaretan û hevkariya rastîn bi saziyên herêmî re ye.

Di heman demê de, ev kes bi îşaretkirina îdiaya asta siyasî ya li ser guherîna rastiya ewlehiyê û aramî bi Libnanê re, ev pirsî dipirsin: Ger rewşa ewlehiyê dîsa biguhere wê çi bibe? Pirsiyek ku bi xofên ji ber xwarbûna nifûsê û aborî û veguheztina valakirinê ya demkî bo rastiyek daîmî ve girêdayî ye.

…

Dawiya Peyamê/

Etiket

Kiryat Şemûna

Îsraîl

Bakurê Îsraîlê

Şerê Lubnanê

Hizbullah Lubnan